Tới Edinburgh vào bất kỳ hôm nào thì bạn cũng yên tâm là chắc chắn có những thứ bạn sẽ luôn ngắm được.

Đó là toà lâu đài hoàng gia với kiến trúc Gothic đẹp như trong truyện cổ tích được xây bít trên mỏm núi lửa đã tắt. Đó là những đoạn phố, ngõ ngách bí hiểm có từ thời Trung cổ, là những sân trước nhà thờ và những tháp xoắn vươn cao trên vách đá ba-zan, tất cả trông như thể được tạo ra bởi một vị thần điên loạn.

Nhưng còn một thứ nữa không thể bỏ lỡ ở thủ phủ của Scotland, nằm ngay giữa phố Princes Street, trục phố chính chạy từ phía đông sang phía tây thành phố, nối Leith với khu West End. Tháp đồng hồ nằm trên nóc Khách sạn Balmoral luôn báo giờ sai. Chính xác là luôn sai chẵn ba phút.

Nó được đặt ở nơi vô cùng trung tâm của thành phố, ngay giữa khu Phố Cổ và Phố Mới, chịu ảnh hưởng của mọi hoạt động kinh doanh cũng như của đời sống. Tất nhiên, trừ việc kim giờ và kim phút của chiếc đồng hồ chạy không khớp với giờ chuẩn GMT.

Nó là sự sai lệch có tính toán nhằm giúp thành phố luôn đúng giờ

Sự bất thường rõ rệt này, trên thực tế lại là một sự cố ý, được đưa ra lần đầu tiên là hồi năm 1902, khi toà nhà có từ thời Edward này được khai trương với danh tính Khách sạn Nhà ga Phương Bắc Anh quốc (North British Station Hotel).

Khi đó, cũng như bây giờ, nó nhìn xuống các sân ga và các hộp tín hiệu trong ga Waverley, và khi các phu khuân vác mặc áo khoác đỏ đón hành khách vừa xuống khỏi tàu, đưa họ từ sảnh đặt vé ở sân ga tới quầy lễ tân nằm ở tầng hầm của khách sạn, chủ sở hữu Công ty Hoả Xa Bắc Anh Quốc muốn đảm bảo rằng mọi hành khách của hãng và cả những người dân vội vã của Edinburgh sẽ không bị lỡ tàu.

Đẩy đồng hồ chạy nhanh lên ba phút, theo họ, thì các hành khách sẽ có thêm thời gian để lôi vé trong túi ra, đến được chỗ gửi đồ và lấy hành lý trước khi người gác ga thổi còi cho tàu rời bến.

Cho đến tận ngày nay, đây vẫn là một sự sai giờ có tính toán nhằm giúp cho thành phố luôn đúng giờ.

Sự bất thường rõ rệt này, trên thực tế lại là một sự cố ý, được đưa ra lần đầu tiên là hồi năm 1902, khi toà nhà có từ thời Edward này được khai trương với danh tính Khách sạn Nhà ga Phương Bắc Anh quốc (North British Station Hotel).

Khi đó, cũng như bây giờ, nó nhìn xuống các sân ga và các hộp tín hiệu trong ga Waverley, và khi các phu khuân vác mặc áo khoác đỏ đón hành khách vừa xuống khỏi tàu, đưa họ từ sảnh đặt vé ở sân ga tới quầy lễ tân nằm ở tầng hầm của khách sạn, chủ sở hữu Công ty Hoả Xa Bắc Anh Quốc muốn đảm bảo rằng mọi hành khách của hãng và cả những người dân vội vã của Edinburgh sẽ không bị lỡ tàu.

Đẩy đồng hồ chạy nhanh lên ba phút, theo họ, thì các hành khách sẽ có thêm thời gian để lôi vé trong túi ra, đến được chỗ gửi đồ và lấy hành lý trước khi người gác ga thổi còi cho tàu rời bến.

Cho đến tận ngày nay, đây vẫn là một sự sai giờ có tính toán nhằm giúp cho thành phố luôn đúng giờ.

Bầu trời u ám, không khí lạnh thấu xương vào cái hôm tôi tới nơi và được nghe kể từ viên quản lý an ninh của khách sạn, Iain Davidson.

Sau phần giới thiệu ngắn, tôi bước theo ông vào các bậc dẫn lên tháp gạch được hắt sáng lờ mờ, một sự chuyển đổi khi ta di chuyển từ phía trước ra phía sau toà nhà.

Ở nơi nằm giữa các căn phòng sang trọng ở tầng sáu, chúng tôi bước vào một cánh cửa trông như thể sẽ dẫn tới khoang đựng đồ vệ sinh.

Phía trên đó, bên trên những bể chứa nước, một cầu thang xoắn màu đen xoáy dốc lên trên, dẫn tới phần mái của toà tháp bằng một loạt các bậc thang gỗ. Mỗi bậc đi lên là một bước lùi về quá khứ.

"Nếu mà nhìn thì đây là một trong những địa điểm thú vị nhất của Scotland, chưa kể còn là bí mật nữa," Davidson nói và bước lên bậc cao nhất, nơi ánh sáng ban ngày chan hoà, làm hiện rõ khoang tháp xây bằng gạch có bốn mặt đồng hồ cân đối.

Quanh chúng tôi, phần mái thoáng đãng có những cửa sổ kéo đẩy, khiến ta có thể ngắm được quang cảnh khu vực trung tâm mua sắm thương mại của Edinburgh từ độ cao ngang với Lâu đài Edinbugh và những ống khói ở đoạn phố Royal Mile.

"Mọi người khi đứng dưới phố kia ai cũng luôn tò mò muốn biết sẽ thế nào khi họ đứng ở đây. Thật tuyệt vời phải không?"

Mọi người ai cũng dựa vào độ sai số của chiếc đồng hồ

Trong lúc tôi khám phá các xó xỉnh, Davidson giải thích rằng sự thay đổi lớn duy nhất xảy ra trong suốt 116 năm qua là chiếc động hồ từng được lên dây cót theo cách thủ công cho tới tận thập niên 1970, rồi từ đó việc này được thay thế bằng điện. "Điều đó có nghĩa là là toà tháp này giờ đây không có nhiều khách lên tham quan như mọi người nghĩ nữa."

Nói rằng chiếc đồng hồ đó ngày nào cũng sai trong suốt cả năm về mặt kỹ thuật là không chính xác.